Organisatie van Nederlanders en Nederlands georiёnteerde bedrijven in Zuid-Korea
Voorgeschiedenis
Een meer gestructureerde organisatie van Nederlanders in Zuid-Korea dateert van het einde van de vorige eeuw. In de periode 1990-2000 ontstonden respectievelijk de Dutch Business Council Korea (DBCK) en de meer familie-georienteerde Hamel Club, die beide caterde voor een toentertijd veel grotere Nederlandse gemeenschap. DBCK voor Nederlandse en Nederlands-georiёnteerde bedrijven en Hamel voor de Nederlandse families. Betrokkenheid van de Nederlandse ambassade in die periode bij beide Nederlandse organisaties was toen vrij intensief.
Een hoogtepunt voor de Nederlandse gemeenschap was de creatie van de Hamel documentaire van KBS in 1997, waarvoor praktisch de hele gemeenschap werd uitgenodigd om mee te doen. In datzelfde jaar werd ook voor de eerste keer het “Dutch Orange Ball” georganiseerd door de Hamel Club, dat sinds die tijd tot 2012 uitgroeide tot een jaarlijks terugkerend gala bal, waarnaar de hele “expatriate community” uitkeek. Een belangrijk doel van het “Orange Ball” was om fondsen te genereren voor charity doelen in Korea, een streven van de Hamel Club, dat zich ook uitte in deelname aan de SIWA (Seoul International Women’s Association) charity markt en de jaarlijkse kerstmarkt in Seongbuk-dong. In 2012 werd het laatste gala ball georganiseerd voor ongeveer 500 deelnemers, waarna onregelmatig een aantal “King’s Party’s” volgde, die veel kleiner van opzet en minder formeel waren.
Hoewel zowel de Hamel Club als de DBCK nooit organisaties werden met een legale status, werd de DBCK meer gereguleerd in 2001, met oa een jaarlijks (financieel) verslag en regels voor de samenstelling van het bestuur. Tot ongeveer 2015 schommelde het ledental van de DBCK tussen de 50 en 100, maar sindsdien is het lidmaatschap gedaald tot ongeveer 40 en de laatste jaren is er geen sprake meer van een formeel lidmaatschap. Dit vooral onder invloed van een steeds geringer aantal Nederlanders, die een functie in Nederlandse bedrijfsvestigingen in Korea hebben. Dientengevolge is ook de belangstelling voor deelname aan Hamel aktiviteiten sterk afgenomen, en is enkele jaren geleden zelfs het Hamellidmaatschap afgeschaft, en kan iedere Nederlander (of Belg) tegen een onkostenvergoeding deelnemen aan de aktiviteiten, die op Hamel’s Facebook pagina worden aangekondigd.
De aktiviteiten van de DBCK waren vooral gericht op het netwerken tussen leidinggevende staf van Koreaanse vestigingen van Nederlandse bedrijven, zowel Nederlands als Koreaans, ambassade staf en andere zakelijk actieve Nederlanders. Deze aktiviteiten bestonden voornamelijk uit bedrijfsexcursies, seminars en lezingen, en sociale bijeenkomsten op belangrijke momenten in het jaar, zoals seizoensopening, Nieuwjaarsreceptie en bezoeken van Nederlandse handelsmissies. Rond 2007 initieerde de DBCK de twee-jaarlijkse “Hamel awards”, waarbij de best presterende Nederlandse bedrijven in Korea, in categorieёn “groot” en MKB, door een jury werden verkozen, om de Hamel award (een kleine kopie van het Hamel standbeeld in Gorkum en Gangjin) in ontvangst te nemen tijdens een groots opgezet evenement.
De Hamel Club organiseerde vooral aktiviteiten, waaraan op gezinsniveau kon worden meegedaan, zoals Sinterklaas, wandelingen en hikes, bowlingmiddagen, en sociale bijeenkomsten voor de ouders en andere volwassenen zoals “ladies nights”, en de laatste tijd meer ontmoetingsbijeenkomsten in lokale pubs.
Toen in 2010 het “Dutch Orange Ball” niet kon doorgaan, vooral door gebrek aan vrijwilligers, die in het organisatiecomité wilden stappen, namen een aantal Nederlanders, die “longer-term” in Korea woonden, het initiatief om de organisatie van het bal van de Hamel Club over te nemen. Tevens besloten deze Nederlanders om de organisatie onder te brengen in een op te richten non-profit associatie, die DAK (Dutch Association in Korea) werd genoemd en officieel als non-profit organisatie werd geregistreerd (107-80-10422), met officiёle statuten. Het belangrijkste voordeel van zo’n organisatie was dat bedrijven, die het bal sponsorden, hun bijdragen officieel als “charity” konden aftrekken voor de Koreaanse belastingdienst. Het is minder duidelijk dat hiermee een tweede doel, dat het organisatie comité niet meer individueel aansprakelijk kon worden gesteld voor eventuele exploitatie verliezen, ook werd verwezenlijkt. Dat laatste was niet onbelangrijk omdat “Orange Balls” met budgetten werkten die de KRW 150 millioen ruim overschreden. In de statuten van de DAK werd oa de samenstelling van de board geregeld. Daarin werd gesteld dat zowel de Nederlandse ambassade, als de DBCK, als de Hamel Club minimaal in de DAK board vertegenwoordigd zijn.
Recente ontwikkelingen
Toen de frequentie van aktiviteiten na 2017 sterk afnam, kwam in de Maartvergadering van 2018 van de DAK de vraag aan de orde wat de functie nog is van de Nederlandse organisaties in Korea, dit mede in het licht van een sterk afnemend contingent Nederlanders, en verminderde belangstelling voor vroeger populaire aktiviteiten. Mogelijk mede door de bezuinigingsgolf van de Nederlandse overheid, richtte ook de ambassade zich steeds meer uitsluitend op haar kerntaak, het behartigen van de Nederlandse handels en investeringsbelangen in Korea. Waar voorheen er een sterke samenwerking bestond tussen de ambassade en DBCK, die zich uitte in het zitting hebben van een diplomaat in het DBCK bestuur, het voeren van het DBCK secretariaat door een lokaal staflid van de ambassade, het samen organiseren van Nieuwjaars- en Koningsdag recepties, het organiseren van de Hamel awards en recepties t.g.v. bezoeken van handelsmissies, begon de ambassade zich steeds meer terug te trekken. Er was geen ambassadevertegenwoordiger meer in het DBCK bestuur, , Nieuwjaars- en Koningsdagrecepties waren er mondjesmaat en in begin 2019 trok de ambassade zich ook terug uit de DAK board, met het advies om de DAK op te heffen. Toen vervolgens de COVID pandemie in 2020 en 2021 iedere sociale groepsaktiviteit blokkeerde, leek het lot van de Nederlandse organisaties bezegeld.
Echter, mogelijk als reactie op de sociale isolatie van die COVID periode, leek er in het voorjaar van 2022 een nieuw elan te ontstaan in de Nederlandse gemeenschap, om leven te brengen in het ingeslapen bestaan van de Nederlandse organisaties in Korea. De DAK kwam in Maart 2022 weer een keer bijeen, een nieuwe Hamel website herrees uit de as van een totaal verouderde schepping, en in samenwerking tussen de ambassade en de Hamel club kwam er dat jaar een Sinterklaasviering tot stand, met een ongekend hoog aantal deelnemers. Die Sinterklaasviering werd aangegrepen om middels een pamflet de deelnemers te wijzen op een, op de nieuwe Hamelwebsite (www.nederlandersinkorea.org), gepubliceerde vragenlijst, waarmee de belangstelling voor DBCK- en Hamelachtige aktiviteiten werd gepeild. Sindsdien zijn in de loop van 2023 de besturen van DBCK en Hamelclub vernieuwd, de DAK constitutie aangepast, de websites van beide organisaties up-to-date gebracht, en werden een aantal redelijk succesvolle evenementen georganiseerd. Het DAKbestuur, met daarin vertegenwoordigd de voorzitters van DBCK en Hamelclub met als honorair president de Nederlandse ambassadeur in Korea, heeft er alle vertrouwen in dat beide organisaties, weliswaar in afgeslankte vorm, opnieuw een verbindende rol kunnen gaan spelen voor de Nederlandse gemeenschap in Korea.
Seoul, 8 Februari 2024, Jac Damen (president van het DAKbestuur), Lubbert-Jan Bos, voorzitter van bestuur Hamel club en Andreas Varkevisser, voorzitter van DBCK.